Skip to Content

 

Docent aan het woord...Bart van Leersum van scholengemeenschap Panta Rhei in Amstelveen

Graag willen we de ervaringen van gebruikers van Pincode met u delen. In deze aflevering is het de beurt aan docent Bart van Leersum van scholengemeenschap Panta Rhei in Amstelveen.
Bart van Leersum (30) is als docent economie zes jaar verbonden aan Panta Rhei, een scholengemeenschap voor vmbo. Als vakcoördinator van economie heeft hij zelf voor de methode Pincode gekozen: ‘We hadden eerst een andere methode. Die werkte niet voor onze leerlingen, veel te droge stof. Met ons team hebben we de voor- en nadelen van elke methode op een rijtje gezet. Daaruit hebben we Pincode gekozen. Naar ons idee sluit de stof goed aan bij belevingswereld van de leerlingen: kleurrijk, leuke plaatjes, voorbeelden van en voor jongeren. Daarnaast bevat de methode veel ICT opdrachten en heel goede toetsen waardoor je het wiel ook niet steeds opnieuw hoeft uit te vinden.’
 
Motiveren
Maar Van Leersum heeft ook wel eens een klas waarbij een goede methode en een kleurrijk boek niet altijd voldoende is om de leerlingen te motiveren voor economie: ‘Ik had ooit een pittige klas waarin de leerlingen alleen maar bezig waren met gangsterrap, hiphop en straattaal. Het lukte niet om ze mee te krijgen met de stof, terwijl die economiesommen er toch echt een keer doorheen moesten!’ Van Leersum besloot het anders aan te pakken en verdiepte zich in de muziek van zijn leerlingen: ‘Ik luisterde wat Rotterdamse rap van ene Hef en kwam een nummer tegen dat over een geldkluis ging. Vervolgens heb ik aantal procentensommetjes gemaakt over Hef die samen met zijn vrienden een kluis had gevonden. Vonden ze helemaal geweldig. Dat was de eerste keer dat ik die klas echt voor me heb zien werken!’ Zijn leerlingen zijn daarnaast erg gebaat bij herhaling: ‘Dat is het prettige aan de methode Pincode, eerst wordt de vorige les teruggehaald waarna wordt voortgebouwd op de volgende. Dat is zo handig, dan denken leerlingen: ‘Oh ja daar waren we’. En dan werken we heel makkelijker weer verder.’ Knipoogt: ‘Eventueel met Hef in de hoofdrol.’
 
Multicultureel
Het Panta Rhei grenst aan de Bijlmer en is een multiculturele school. Dat vergt volgens Van Leersum een andere manier van lesgeven en orde houden. ‘Ik heb soms wel acht verschillende culturen in de klas. Daar moet je mee om kunnen gaan als docent, je moet snel kunnen schakelen. Iedereen is van huis uit een andere aanpak gewend en veel leerlingen worden erg streng opgevoed. In sommige Surinaamse en Ghanese gezinnen wordt bijvoorbeeld nog met de harde hand geregeerd. Tijdens een oudergesprek is me door een moeder wel eens meegedeeld dat ik haar zoon een pak slaag mocht geven als dat nodig was: ‘Dan luistert hij wel’.
 
Alfamannetje
Terwijl bij de ene leerling een softe benadering niet werkt, weet Van Leersum inmiddels dat een strenge aanpak ook niet voor elke leerling geschikt is. Dit jaar werd hij voor het eerst mentor van een van de twee mavoklassen van het Panta Rhei: ‘Voor een leraar is het eerste moment dat je je leerlingen ziet het allerbelangrijkste. Dat eerste uur moet je er staan, dan moet het gebeuren en moet je meteen het alfamannetje zijn. Dus ik gaf ze een donderspeech. Maar als je een klas met studiebolletjes voor je hebt en je gaat als een malloot staan brullen, dan schrik je ze wel af. Twee maanden lang hebben ze niets gezegd.’
 
Fingerspitzengefühl
Volgens Van Leersum moet je een manier vinden die voor alle culturen werkt: ‘Niet te zacht maar ook niet te streng. Ik geloof in die voortdurende golf van aantrekken en weer loslaten. Duidelijkheid is daarbij het allerbelangrijkste. Dit zijn mijn grenzen en als je daar overheen gaat, dan heeft dat consequenties. Wat er ook gebeurt, wie of welke cultuur het ook doet. Maar het is tegelijkertijd ook een Fingerspitzengefühl. In Marokkaanse gezinnen is bijvoorbeeld status erg belangrijk. Klassikaal aanspreken op gedrag werkt daarom averechts, dan loop ik even naar een leerling toe. Na een paar maanden weten alle leerlingen precies wat ze aan jou hebben en vice versa. Dat rebellerende is er op een gegeven moment uit. Dan voelt het net als een gezinnetje, dit zijn mijn kinderen.’
 
Interesse?