Word ambassadeur voor jouw taal!
talenstudievoorjou.nl helpt je verder

29-11-2019

Maaike Koffeman, beleidsmedewerker van het Platform talenstudievoorjou.nl, vertelt hoe deze website leerlingen kan helpen bij het maken van een studiekeuze en geeft haar visie op de ontwikkeling van talenonderwijs.

Als talendocent wil je graag dat je getalenteerde leerlingen een talenstudie kiezen. Maar leerlingen hebben vaak geen idee van de mogelijkheden die zo’n studie biedt en kiezen meestal andere richtingen. Daarom maakte het Nationaal Platform voor de Talen, dat als doel heeft de universitaire talenopleidingen te stimuleren, de website talenstudievoorjou.nl.

Maaike Koffeman, beleidsmedewerker van het Platform, vertelt hoe deze website leerlingen kan helpen bij het maken van een studiekeuze en geeft haar visie op de ontwikkeling van talenonderwijs. Als docent Franse Taal en Cultuur aan de Radboud Universiteit Nijmegen en initiatiefneemster van de jaarlijkse Dag van de Franse taal zet ze zich al jaren in om talenstudies aantrekkelijker te maken.

Waarom is talenstudievoorjou.nl ontstaan?
‘Toen ik jong was, werd er veel reclame gemaakt voor bètastudies. Toen al vroeg ik me af waarom er nooit zo’n campagne werd opgezet voor de talenstudies. Wat dat betreft is er niets veranderd, terwijl de talenopleidingen dat momenteel hard nodig hebben. Er is op de arbeidsmarkt veel vraag naar mensen die een taal gestudeerd hebben en de instroom in die opleidingen is zorgwekkend laag. Er dreigt een groot tekort aan talendocenten, vertalers en werknemers die naast Engels en Nederlands ook andere talen beheersen. 

Bron Figuur 1. Cijfers actieplan Nationaal Platform voor de Talen (PDF)

Met de website talenstudievoorjou.nl willen we decanen, docenten en leerlingen informeren over talenstudies. We richten ons vooral op leerlingen die talent hebben voor taal, maar twijfelen over hun studiekeuze. Op de website laten we studenten en afgestudeerden aan het woord om te laten zien hoe veelzijdig en uitdagend talenstudies zijn en dat je er veel meer mee kunt dan docent worden.’

Hoe kijk je aan tegen het talenonderwijs in Nederland?
‘In Nederland hebben we het talenonderwijs nog steeds goed voor elkaar ten opzichte van andere landen. Iedere leerling in het voortgezet onderwijs krijgt les in twee, en vaak zelfs drie vreemde talen. Tegelijkertijd kun je wel vraagtekens stellen bij de opbrengsten van het talenonderwijs; zeker als je Frans of Duits niet als examenvak kiest, leer je net niet genoeg om je in die taal goed te kunnen redden. Bovendien hebben veel mensen de neiging om automatisch op het Engels terug te vallen als ze over de grens komen, terwijl het vaak veel effectiever is om mensen te benaderen in hun eigen taal. Nederlanders waren daar altijd heel goed in, en ik vind het een verlies als we die vanzelfsprekende meertaligheid kwijtraken.

Ik denk dat het talenonderwijs op de middelbare school wel beter ingericht kan worden. Het is bijvoorbeeld jammer dat de nadruk in het eindexamen alleen op leesvaardigheid ligt. Daardoor wordt daarop in de lessen te veel getraind, terwijl leesexamens weinig bijdragen aan  het vermogen te communiceren in die taal. Daarom ben ik blij met de voorstellen die er liggen voor de curriculumvernieuwing. Meer aandacht voor cultuur en andere kennisinhouden kan het vak aantrekkelijker en relevanter maken.’

Wat kunnen docenten doen om de talenopleidingen te helpen overleven?
‘Docenten moeten zich realiseren dat ze de belangrijkste ambassadeurs zijn voor hun vak. Decanen en ouders zijn vaak geneigd om leerlingen richting bètastudies te pushen. Leerlingen met talent en interesse voor taal kiezen vaak toch een andere richting omdat ze bang zijn dat ze er geen goedbetaald of interessant werk in kunnen vinden. Ik denk dat talendocenten  leerlingen echt enthousiast kunnen maken voor hun vak. Met behulp van de site talenstudievoorjou.nl kun je laten zien dat er veel mogelijkheden zijn met talenstudies. De verhalen op de site  laten ook zien dat talenstudenten vaak heel gedreven mensen zijn. Zo hebben we een verhaal over iemand die Afrikaanse talen en culturen studeert om sociale projecten voor Afrikaanse vrouwen op te zetten. Ik merk wel dat docenten de mogelijkheden ook niet altijd kennen. Daarom hebben we naast de website ook posters en flyers om docenten te helpen hun leerlingen voor te lichten en goede ambassadeurs te zijn.’


Download hier de poster >>

Hoe kunnen docenten talenstudievoorjou .nl praktisch inzetten in de klas?
‘Docenten zouden leerlingen aan het werk kunnen zetten met de opleidingenzoeker op de campagnewebsite. Daar kunnen ze zelf ontdekken welke talenstudie past bij hun interesse. Ook kun je opdrachten bedenken bij de ervaringsverhalen op de website. Bijvoorbeeld: “Zoek iemand die…” - en daar dan een bepaald kenmerk invullen, zodat ze de verhalen echt moeten gaan lezen. Of: “Met wie zou je een dagje willen meelopen en waarom?” Of: “Wat zou je willen vragen aan …?”.’ 

Wat vinden docenten van de website?
‘De verhalen van onze website worden ook gepubliceerd op social media. We zien dat bezoekers deze verhalen lezen en doorklikken naar de website. Docenten geven aan dat ze blij zijn met de hulpmiddelen die we bieden om het gesprek met leerlingen aan te gaan. Het frustreert hen ook dat leerlingen die talent voor talen hebben vaak toch een andere richting kiezen en zijn blij dat ze nu concreet materiaal als hulpmiddel hebben.’

Wat zou je nog meer willen doen om het talenonderwijs in Nederland te stimuleren?
‘Ik vind het belangrijk dat het talenonderwijs in Nederland weer aantrekkelijker wordt, zodat het leerlingen meer motiveert. We zijn daarom taalwijs.nu aan het oprichten, een platform om taaldocenten en vakdidactici met elkaar te verbinden, om docenten te helpen hun onderwijs te vernieuwen. Verder gaan we de komende periode de arbeidsmarkt voor talenstudenten nog verder onderzoeken: welke behoeften leven er in het werkveld, hoe maak je studenten geschikt voor de banen die er liggen te wachten in de talensector?’ 

Welk advies heb je voor (startende) talendocenten?
‘Sta voor de waarde van je vak en draag dat op een enthousiasmerende manier over. Vraag je steeds af wat voor taalonderwijs nodig is en wees ambassadeur. Uit onderzoek blijkt dat mensen die een taal studeren of werken met taal de gelukkigste mensen op aarde zijn. Dat gun je je leerlingen toch ook?’